UPS: Zachary Owoko

Zachary Owoko Regional Prisons Commander KER
Zachary Owoko

Ik ben in 1954 geboren als lid van de Jopadhola stam en ik ben opgegroeid in een zeer religieus katholiek gezin in het Tororo district in Oost-Uganda.

In mijn jonge jaren ben ik samen met de andere jongens van mijn leeftijd opgegroeid met het verzorgen van het vee van mijn vader. Het was geen gemakkelijke jeugd met veel gevechten met de andere jongens van het platte land ter bescherming van onze begrazingsgebieden. Vechten is altijd een thema in mijn leven geweest (meer daarover later).

Mijn leven veranderde echt toen mijn vader stierf en ik nog maar 6 jaar oud was, dus ben ik opgegroeid met mijn moeder en werden we ondersteund door mijn oudste liefdevolle broer en zijn vrouw, die mij tot op de volwassen leeftijd heeft opgevoed.

Mijn lagere school begon toen ik 7 jaar was. Mijn middelbaar onderwijs was op Namilyango College, waar we een Nederlandse schooldirecteur hadden, Vader Kaiphers die bijzonder in boksen op school geïnteresseerd was, dat paste echt bij mijn levensstijl in die tijd. Omdat ik erg energiek was, kreeg ik meer en meer interesse in sport, en vooral in ruwe spelletjes, zoals rugby en boksen. Ik haatte iedereen die me probeerde te vernederen. Daarin ben ik nog steeds hetzelfde.

Zeer vastbesloten om iets positiefs met mijn leven te doen heb ik mijn opleiding gevolgd tot op universitair niveau. Ik heb een Masters Degree in 'International Human Rights', want als een weerspiegeling van mijn eigen achtergrond geloof ik sterk in de rechten van mensen. Ik kreeg ook een Post Graduate Diploma in 'Public Administration and Management' in aanvulling op tal van andere cursussen, waaronder boekhouding, public relations en literaire wetenschappen.

Ik ben getrouwd met een lieve vrouw met vier kinderen, en samen zijn we een gelukkig gezin met God altijd in het centrum van de doelstellingen en uitdagingen die we tegenkomen.

In mijn eerste baan was ik een personeel functionaris bij een succesvol particulier bedrijf. Op school kreeg ik steeds meer interesse in politiek, en was een klasse vertegenwoordiger in vrijwel alle klassen die ik doorliep. Dit bracht mij later in conflict met de wet, wat in een korte detentie in een politiecel resulteerde na een vervelend fysiek gevecht met een tegenstander. Bij vrijlating uit detentie van de politie stuitte ik op een advertentie voor de vacature van gevangenis cadetten. Ik solliciteerde en kwam bij de gevangenis dienst, deels omdat ik buiten vreesde voor mijn leven. Uganda onderging op dat moment een turbulente periode. Dat was in 1983 nadat het regime van de beruchte Idi Amin was omver gegooid door even meedogenloze 'bevrijders'.

Zachary Owoko Na mijn gevangenis opleiding werd ik voor een jaar ingezet in Ndorwa-Kabale in West-Uganda als plaatsvervangend gevangenisdirecteur en later als de Officer in Charge (gevangenisdirecteur). Dit was tijdens de National Resistance Army (NRA) bevrijdingsoorlog in Uganda. Ik was kort bij de NRA als ondersteunend personeel en werd toegelaten tot een politieke kader training. Uiteindelijk heb ik gekozen om terug naar Uganda Prisons Service (UPS) te gaan mede omdat de UPS een veel beter georganiseerde dienst is en ook omdat ik een sterke interesse in het helpen van gemarginaliseerde mensen in gevangenissen heb.

Ik werd overgeplaatst naar de Maximum Security Upper Prison, waar ik verantwoordelijk werd voor de krijgsgevangenen van de 'Lakwena oorlog'. Na een jaar werd ik overgeplaatst naar het hoofdkantoor waar ik 21 jaar werkte in diverse functies als officier belast met de salarissen van het personeel, Public Relations Officer, assistent inspecteur en tot slot als kwartiermeester-generaal en als voorzitter van de gevangenis contracten commissie die bevoegd is voor alle aankopen en leveringen aan de gevangenissen. In 2008 heb ik de transfer naar Kampala Extra Regio (KER) als de Regional Prisons Commander met dank aanvaard, de post die ik op het moment van dit interview nog steeds bekleed.

KER is de kern van Uganda Prisons Service (UPS), omdat het bestaat uit de enige Prison Training School en de hogere opleiding, het enige ziekenhuis waarnaar wordt doorverwezen zowel voor gedetineerden als voor personeel, en de enige Maximum Security Prison in het land en andere eenheden. KER omvat eenvijfde van de landelijke gevangenisbevolking en personeel in alle 12 administratieve regio's die deel uitmaken van UPS. Ik ben dan ook zeer bevoorrecht om een dergelijke regio als de Regional Prisons Commander te mogen leiden.

De activiteiten die plaatsvinden in KER leiden tot interacties en contacten met vele internationale, regionale en lokale belanghebbenden. Dit heeft mij de mogelijkheid gegeven om in veel nuttige organisaties te participeren en het creëren van meer mogelijkheden om, zowel in Uganda als in het buitenland, een groot aantal documenten en artikelen met betrekking tot de mensenrechten, voor vertrouwenswaardige internationale magazines schrijven.

Zachary Owoko Mensenrechten moeten de kern vormen van elke gevangenis organisatie en het is zeker de kern van mijn focus. Als de Regional Prisons Commander heb ik de gelegenheid gehad om een vitale rol spelen in de opstelling van de UPS visie en missie die de rechten van de mens en de correctionele activiteiten centraal stellen. Verder hebben wij hard gewerkt aan het 'open deur' beleid; het transformeren van UPS tot een zeer open organisatie. Ik beschouw mezelf als een succesvol mensenrechtenactivist en heb actief bijgedragen aan de bescherming en bevordering van de mensenrechten zowel binnen als buiten het Ugandese gevangenissysteem.

Gedurende de ongeveer drie jaar die mij van mijn dienst resten voor de pensioenleeftijd zal ik actief blijven (dit keer niet fysiek) en blijven vechten voor de rechten in het bijzonder van de gemarginaliseerde mensen. Mijn wens is om deze belangrijke taak, ook na mijn pensioen te blijven vervullen. Ik ben blij dat mijn meerderen dit goede doel met mij delen.

De rol van een Regional Prisons Commander is divers. Het is natuurlijk leiding geven aan de Officieren in Charge (gevangenisdirecteuren) van individuele gevangenissen, waaronder Kigo Prison, waar Second Chance Support actief is. Maar er is zo veel meer te doen, zowel voor mensen in de gevangenis, alsmede voor gevangenis personeel en buiten. Om een paar successen op te noemen: ik heb deelgenomen aan, leiding gegeven aan, en ben zelf gestart met de bouw van een aantal nieuwe barakken voor medewerkers. Een van de barakken voor medewerkers heeft zelfs in de buitenwereld naar mijn naam 'Owoko-Quarters' gekregen. Deze activiteiten zullen tot betere levensomstandigheden voor de gevangenis personeel en hun families leiden.

Een ander punt van mijn focus is om actief in de heropleving en bevordering van sport deel te nemen zowel binnen gevangenissen als voor gevangenis personeel niet alleen als een stress management tool, maar ook als een verbindende factor. Het zal ook het welzijn verbeteren van de mensen in gevangenissen en hen en onze medewerkers meer fit maken, zowel fysiek als mentaal, daarmee zijn we goed bezig.

Als de Regional Prisons Commander ben ik trots op het werk dat Second Chance Support (SCS) aan het uitvoeren is in mijn regio, met name in de Kigo Gevangenis. SCS ondersteunt actief de rol van de KER als een pionier op het gebied voor meer en betere activiteiten.

Mijn hele leven ben ik een strijdvaardig persoon gebleven. Toch ben ik nu omgevormd van een fysiek vechter in een mentale en spirituele strijder. Hoewel ik eenvoudig uit te lokken was om te vechten, was het in de meeste gevallen ter bescherming van mijn rechten, maar ook om zwakkere vrienden te helpen.

Terugkijkend begrijp ik nu hoe ik een mensenrechten activist ben geworden. De vele vechtpartijen waarin ik was betrokken waren immers niet voor niets. Ze vormden mij tot een mensen rechten vechter. Ik ben er sterk voorstander van dat de mensenrechten een hoeksteen in het leven van iedereen worden, niet alleen in gevangenissen, maar in de samenleving als geheel.



UPS Uganda Prisons Service
13-15 Parliament Avenue
P.O. Box 7182
KAMPALA
Uganda

Tel: +256 (0)414 342136