Vrijwilliger(2/3) - Luuk Kops

Onafhankelijkheid Op 9 oktober wordt er hier gevierd dat Uganda onafhankelijk is. Op 9 oktober 1962 werd door Groot-Brittannië officieel het bestuur van het land overgedragen. Een gebeurtenis als deze wordt in vele landen jaarlijks uitbundig gevierd, vol trots en met de nadrukkelijke hoop op vooruitgang. Maar of dit in Uganda helemaal terecht is vraag ik mezelf steeds vaker af. Het is iedereen wel bekend dat er in Uganda veel is gebeurd na die 9 oktober 1962. En dan doel ik uiteraard vooral op de negatieve dingen op politiek gebied. Momenteel gaat het gelukkig een stuk beter, maar om heel eerlijk te zijn krijg ik steeds meer de indruk dat Uganda op veel gebieden nog steeds niet onafhankelijk is.

Men vindt het hier heel normaal dat er geld dat uit de USA, Europa en China moet komen. Geld dat uit de hele wereld wordt geschonken heeft hier zijn eigen kopje in de begroting. Net zoals ik de bijdrage van mijn ouders nodig heb om te studeren zijn ze hier afhankelijk van de geldstroom van buitenaf. En dat geld wordt niet gebruikt om extra projecten aan te pakken, dus om vooruitgang te boeken. Het geld wordt gebruikt voor absolute basisbehoeften, als het goed is tenminste. Zelfs voor behoorlijk urgente dingen is niet voldoende geld beschikbaar. En met urgente dingen doel ik bijvoorbeeld op het herstellen van een gevangenismuur die op instorten staat. Het lijkt me toch van primair belang om te voorkomen dat gedetineerden zonder al te veel inspanning door een muur kunnen uitbreken. Maar niemand die er gek van opkijkt, er is simpelweg geen geld.

De afhankelijkheid heeft niet alleen betrekking op de begroting van de net herkozen regering. Werknemers in Uganda zijn bijvoorbeeld volledig afhankelijk van hun meerdere. Eigen initiatief is een volstrekt onbekend begrip en vrijwel niemand heeft het lef om zijn hoofd boven het maaiveld uit te steken. En dat zal wel niet geheel zonder reden zijn denk ik zo. Dus op het moment dat de Officer in Charge van Kigo Prison een dagje niet op kantoor is wordt er geen enkele beslissing genomen die van belang kan zijn. Maar niemand die zich daar druk om maakt, "This is Africa", wordt er steevast gezegd.

Luuk Kops Op het moment dat je te gast bent in een land dien je jezelf aan te passen aan de normen en waarden van het gastland. Althans, tot op zekere hoogte. Zo ben ik van mening dat landen en organisaties best eisen mogen stellen op het moment dat ze op welke manier dan ook Uganda verder proberen te helpen. Uganda bezet bijvoorbeeld de 19e plaats op de lijst van meest corrupte Afrikaanse landen. Door een goede strategie hebben wij bij SCS vrij weinig met corruptie te maken en wordt nauwkeurig gekeken waar iedere Shilling aan wordt besteed. Dit wil zeggen dat wij ons niet zomaar klakkeloos aanpassen.

Zo heb ik ook geprobeerd uit te leggen dat ik niet gewend ben om een hele dag te wachten tot 'de baas' eindelijk zijn mening over iets onbenulligs komt geven. Ik heb voorgesteld om voortaan te denken in de trend van 'Time is money' in plaats van 'This is Africa'. Er werd wat om gelachen, maar de dagen erna bleek wel dat velen van het gevangenispersoneel het niet waren vergeten. Gelukkig maar, want anders denk ik dat in 2062 bij de viering van het 100-jarig bestaan van de onafhankelijkheid, Uganda nog net zo afhankelijk is van de rest van de wereld.

Na dit sombere relaas blijft de vraag of we dan wel goed bezig zijn. Moeten we de gedetineerden 'onze jongens' dan maar aan hun lot overlaten? Of moeten wij hen juist een tweede kans geven? Ik denk het laatste! En zo ga ik met veel energie aan de laatste maand van mijn verblijf hier als vrijwilliger weer aan het werk in de Kigo Prison. Want de mensen in Kigo Prison zijn voorlopig toch vooral afhankelijk van de ondersteuning door SCS!