Mijn schoenen gestolen!

Schoenen Op een zondagmorgen gaan wij voor de eerste keer naar een kerkdienst van de ter dood veroordeelden in de Maximum Beveiligde Gevangenis van Kampala. Een aantal van hen zitten al op matten van bananenbladeren op de grond. Ze hebben hun plastic teenslippers uitgetrokken en langs de kant neergezet. Op het moment dat ook ik mijn schoenen ga uittrekken, krijg ik protest van mijn gastheren: "Jij bent onze gast en kan jouw schoenen wel aanhouden." Ik leg uit dat ik graag net zo behandeld wil worden als zijzelf; gewoon als mensen onder elkaar, en ja inderdaad, zij als mensen in een gevangenis.

Tijdens de kerkdienst vraagt de voorganger of ik als hun gast iets wil vertellen. Ik vertel over mijn redenen om niet over 'gevangenen' te praten, maar over 'mensen in de gevangenis'. Voor mij zijn het vooral op de eerste plaats 'mensen' en hen aanduiden als 'gevangenen' vind ik stigmatiserend. Ze luisteren een paar minuten bijna ademloos naar de Mzungu [blanke] totdat ik afrond en allen hard applaudiseren. Terwijl ik naar mijn plek terugloop, hoor ik de voorganger vragen om gezamenlijk te gaan bidden. Het wordt stil, maar net terwijl ik weer wil gaan zitten, zie ik in mijn ooghoek hoe iemand wegloopt met mijn schoenen! Ik ben niet in de gelegenheid om er iets van te zeggen, dus denk ik: "Nou heb ik toch echt een probleem! Iemand steelt mijn schoenen, dus dat wordt straks op sokken teruglopen".

Sandalen Vlak voor het eind van de kerkdienst zie ik opeens langs de rand mijn schoenen staan! Na de dienst komt er een aantal ter dood veroordeelde mensen ons bedanken dat wij gekomen zijn. Zij vragen ons om wat spulletjes waar zij dringend behoefte aan hebben. Ze bedanken me voor wat ik gezegd heb. Dan komt er iemand die tegen mij zegt: "We hebben niets om jullie te geven om jullie te bedanken. Toch willen we laten weten hoe blij we zijn met jullie komst, dus hebben we jullie schoenen gepoetst".

Als ik een paar weken later weer te gast ben in de Maximum Beveiligde Gevangenis van Kampala, wordt mij ook nu gevraagd iets te zeggen. Ik vertel hen het bovenstaande voorval; dus hoe ik mijn vorige bezoek aan hen heb ervaren. Iedereen lachen: "De Mzee [gerespecteerde oude man] dacht dat z'n schoenen werden gestolen!" Dan vertel ik hen dat ik de nacht na mijn vorige bezoek niet in slaap kon komen. Mijn eerste gedachte was dat mijn schoenen gestolen werden, terwijl hun eerste gedachte was hoe mij te bedanken! Wie heeft er qua gedachten een probleem? Ik vertel hen uiteindelijk dat ik meestal 'rijker' uit de gevangenis vertrek dan dat ik gekomen ben. En daar bedank ik hen voor.